राजकीय पक्ष चिन्हाच्या वादावर निवडणूक आयोग कसा निर्णय घेतो?
च्या कायद्यानुसार पक्षावर निवडणूक आयोग निर्णय घेतो.
कलम १५
मान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या फुटीर गट किंवा प्रतिस्पर्धी विभागांच्या संबंधात आयोगाचे अधिकार.
जेव्हा आयोग त्यांच्याकडे असलेल्या माहितीवर समाधानी आहे की मान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाचे प्रतिस्पर्धी विभाग किंवा गट आहेत.
निवडणूक आयोग कोणत्या अधिकाराखाली अशा विवादांवर निर्णय घेते?
निवडणूक चिन्हे (आरक्षण आणि वाटप) आदेश, 1968 EC ला राजकीय पक्ष ओळखण्याचा आणि चिन्हांचे वाटप करण्याचा अधिकार देतो. ऑर्डरच्या परिच्छेद 15 अंतर्गत, ते प्रतिस्पर्धी गट किंवा मान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाचे नाव आणि चिन्हावर दावा करणार्या विभागांमधील विवादांवर निर्णय घेऊ शकते.
परिच्छेद 15 ची कायदेशीर स्थिती काय आहे?
परिच्छेद 15 अंतर्गत, विवाद किंवा विलीनीकरणाच्या मुद्द्यांवर निर्णय घेण्यासाठी EC हा एकमेव अधिकार आहे. सुप्रीम कोर्टाने 1971 मध्ये सादिक अली आणि अन्य विरुद्ध ECI मध्ये त्याची वैधता कायम ठेवली आहे.
एका गटाला अधिकृत पक्ष म्हणून मान्यता देण्यापूर्वी EC कोणत्या बाबींचा विचार करते?
ECI प्रामुख्याने राजकीय पक्षातील दावेदाराला त्याच्या संघटनात्मक विंगमधील आणि त्याच्या विधिमंडळ शाखेत मिळालेला पाठिंबा तपासतो.
निवडणूक आयोग या शाखांमध्ये बहुमताचा दावा कसा प्रस्थापित करते?
आयोग पक्षाची घटना आणि पक्ष एकत्र असताना सादर केलेल्या पदाधिकाऱ्यांची यादी तपासतो. हे संस्थेतील सर्वोच्च समिती(स) ओळखते आणि किती पदाधिकारी, सदस्य किंवा प्रतिनिधी प्रतिस्पर्धी दावेदारांना पाठिंबा देतात हे शोधून काढते. विधिमंडळ विभागासाठी, प्रतिस्पर्ध्यांच्या छावणीतील खासदार आणि आमदारांच्या संख्येनुसार पक्ष जातो. ते कोठे उभे आहेत हे तपासण्यासाठी या सदस्यांनी दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रांचा विचार केला जाऊ शकतो.
निश्चित निष्कर्षानंतर निवडणूक आयोग काय निर्णय देईल?
ECI मान्यताप्राप्त पक्षाचे नाव आणि चिन्हासाठी पात्र होण्यासाठी त्याच्या संघटनात्मक आणि विधायी शाखांमध्ये पुरेसा पाठिंबा असल्याचे मानून विवादाचा निर्णय एका गटाच्या बाजूने घेऊ शकते. ते इतर गटाला स्वतंत्र राजकीय पक्ष म्हणून नोंदणी करण्याची परवानगी देऊ शकते.
दोन्ही गटातील बहुमताबद्दल खात्री नसताना काय होते?
जेथे पक्ष एकतर अनुलंब विभागलेला आहे किंवा कोणत्या गटाकडे बहुमत आहे हे निश्चितपणे सांगता येत नाही, EC पक्षाचे चिन्ह गोठवू शकते आणि गटांना नवीन नावांसह नोंदणी करण्यास किंवा पक्षाच्या विद्यमान नावांना उपसर्ग किंवा प्रत्यय जोडण्याची परवानगी देऊ शकते.
निवडणुका तोंडावर आल्यास वादावर तात्काळ निर्णय घेता येईल का?
EC ला प्रश्नाचा निर्णय घेण्यासाठी पुरेसे साहित्य गोळा करण्यासाठी वेळ लागू शकतो. तात्काळ निवडणूक हेतूंसाठी, ते पक्षाचे चिन्ह गोठवू शकते आणि गटांना वेगवेगळ्या नावांनी आणि तात्पुरत्या चिन्हांवर निवडणूक लढवण्याचा सल्ला देऊ शकते.
भविष्यात प्रतिस्पर्धी गट त्यांचे मतभेद मिटवतात तेव्हा काय होते?
पुन्हा एकत्र आल्यास, दावेदार पुन्हा EC कडे संपर्क साधू शकतात आणि एकसंध पक्ष म्हणून ओळखले जाण्याचा प्रयत्न करू शकतात. EC ला एका घटकामध्ये गटांचे विलीनीकरण ओळखण्याचा अधिकार देखील आहे. हे मूळ पक्षाचे चिन्ह आणि नाव पुनर्संचयित करू शकते.
